De boodschap van

De boodschap van: Isa Hoes

‘Jij bent de enige die de hele dag en je hele leven met jou samen is, begrijp je?’

Zeg Isa Hoes (1967) en je denkt Antonie Kamerling, nietwaar? Natuurlijk is er veel meer te bespreken met Isa dan de dood van Antonie. Niet dat ze niet meer over hem over spreekt. Zo plaatst ze laatst een foto op haar Instagram met als onderschrift: ‘Deze foto tegenkomen en dan voelen dat je ruim acht jaar verder bent, en dat de liefde er nog steeds is,’ schrijft ze op Instagram. ‘Zo mooi, zo dierbaar, zo zacht! Minder pijn, meer dankbaarheid voor alle geweldige ervaringen!’

Waar ze zich naar eigen zeggen vroeger nog verschuilde achter Antonie, is ze na zijn dood letterlijk in de schijnwerpers gezet. En het ouder worden helpt daar ook aan mee: ‘Het is nu weer een mooie tijd om te ontwikkelen vind ik, ook door die overgangsfase waar ik nu door heenga. De wijze, oude vrouw komt eraan en ik verheug me daar inmiddels echt wel op!’

Isa komt op mij over als een warme, krachtige, sterke, pittige en goudeerlijke vrouw. Zo voedt ze in haar eentje twee kinderen op, blijft ze zichzelf op zowel persoonlijk als werkgebied altijd ontwikkelen en straalt ze áltijd. Ze is er een die niet bij de pakken neer lijkt te zitten ondanks de heftige tijden die haar leven kende, en dat is precies wat ik inspirerend aan haar vind.

Isa’s altijd kalme en warme uitstraling doet mij afvragen: wat is de boodschap van deze vrouw voor de wereld?

• Hoe is het om Isa te zijn?

Naarmate ik ouder word, vind ik het steeds leuker om Isa te zijn en haar te leren kennen. Isa is een veelomvattende vrouw, haha, maar ik geniet meer en meer van alles van haar. Haar zachte kant, haar explosieve en nieuwsgierige kant.., ik ben benieuw naar meer! En voor het eerst in mijn leven kan ik ook zeggen dat ik van mezelf hou! Hoe fijn is dat, want daar begint het toch eigenlijk mee?!

‘Als je maar in beweging blijft, stilstaand water is rottend water.’

• Mooi dat je jezelf nu volledig omarmt! Terwijl je vroeger naar eigen zeggen, erg onzeker was en amper opviel. Je hebt zelfs een keer gehuild toen je jezelf terug zag bij Goede tijden, omdat je jezelf zo lelijk vond. Ben je meer in jouw kracht gaan staan na de dood van Antonie?

Oh ja, absoluut. Vroeger verschool ik me graag altijd een beetje achter Antonie. Ik werd na zijn dood letterlijk in de schijnwerpers gezet. En ook het ouder worden helpt mee natuurlijk. Ik word steeds directer, ook milder, maar wél duidelijker.

Isa Hoes. Foto: Oof Verschuren

• Acteren zorgde er dus onder andere voor dat je gezien werd. Alhoewel: als actrice speel je een rol. Wordt de échte Isa zo wel gezien?

Ik denk dat iedereen bewust dan wel onbewust iets neer zet in de buitenwereld. Of iets wat je graag wil zijn, of juist iets om jezelf te beschermen.

Naarmate ik ouder word merk ik dat ik ‘échter’ word. En vergis je niet, in elke rol zit natuurlijk ook een stuk Isa en door die rollen leer en leerde ik veel over mezelf. Er was altijd een stukje van een karakter dat ik misschien niet zo herkende bij mezelf, maar tijdens het werken eraan kwam ik erachter dat dat deel van mij er nooit mocht zijn. Zo kan je ook ontwikkelen en acteren is nu eenmaal mijn weg, net als schrijven.

• Je hebt een prachtig huis, altijd veel acteer-en schrijfwerk en hebt mooie boeken op je naam staan. Daarnaast voed je al tien jaar twee kinderen op in je eentje: mijn complimenten! Hoe houd je alle ballen in de lucht? En lukt dit ook achter de schermen?

Tja, dat lijkt vaak simpel maar dat is het niet. Ik ben regelmatig tegen de muur gelopen doordat ik te veel hooi op mijn vork nam. Dat komt omdat ik zoveel dingen leuk vind, maar mijn grenzen niet zo goed aanvoel. Dus dan klap ik in elkaar. Meestal geeft mijn lichaam dit aan, maar dat ‘horen’ en aanvoelen is niet altijd even makkelijk.

Maar groeien is ook ‘fouten’ maken, dus ik blijf leren, en elke keer weer op een dieper level, steeds verfijnder.

• Je bent het enige kind in het gezin waar je bent opgegroeid, dat iets creatief wilde doen. Je ouders zagen dit niet erg zitten, omdat met acteren volgens hen geen droog brood mee te verdienen was: je hebt het tegendeel bewezen. Wat wil je meegeven aan mensen die ook niet gesteund worden in hun levensmissie?

Het is niet dat ik niet gesteund werd, maar ze zagen het niet zo voor zich. Ik hoop dat kinderen, jonge mensen maar ook ouderen hun hart volgen, dat is namelijk het enige pad wat je kan bewandelen wat mij betreft.

‘Ik vind wel dat áls je iets doet, doe het dan zo ‘goed’ mogelijk. Mocht je stoppen, dat je tegen jezelf kan zeggen: ik heb het geprobeerd en het ook écht geprobeerd.’

• En geef je deze boodschap ook mee aan je kinderen?

Ik geef mij kinderen mee dat iedereen van kan alles zeggen met de beste bedoelingen, maar zij de enige zijn die het ‘weten’, ook al zien ze dat nu misschien nog niet. Maar er is wel een gevoel, en dat is interessant om naar te kijken en te luisteren. Dat zal niet altijd even makkelijk zijn maar dat hoeft ook niet. Door het donker kan je het licht zien, en met weerstand ga je voelen wat je écht wil in het leven. En wat mij betreft: als je maar in beweging blijft, stilstaand water is rottend water.

Isa met dochter Vlinder.

‘ik ben een blij mens, en geniet meer van mijn kennis en levenswijsheid dan toen ik 40 was. ‘

• In jouw ouderlijk gezin lag een enorme druk op presteren, waar je naar eigen zeggen erg onzeker van werd. Hoe pak jij dit zelf aan in de opvoeding met jouw kinderen?

Haha zoals velen dat waarschijnlijk doen; juist niet die druk bij hun leggen. Maar de grap is dat mijn kinderen, ieder op hun eigen manier en om hun eigen redenen school serieus nemen of namen. Mijn zoon vond het verschrikkelijk, maar zorgde dat hij elk jaar over ging zodat hij keurig na 5 jaar van school kon. Em mijn dochter wil (nog) dokter worden, dus ja, dan moet je wel.

Ik laat ze vaak weten dat ze goed zijn zoals ze zijn. Dat het mij niet gaat om de beste studie maar wel om je ontwikkeling en een fijn mens worden, voor jezelf en je omgeving. En dat je niet bang hoeft te zijn als je een ander pad bewandelt dan het geijkte, oftewel dat wat de meeste mensen doen. Ik vind wel dat áls je iets doet, doe het dan zo ‘goed’ mogelijk. En dan bedoel ik; met zoveel mogelijk inzet en passie. Mocht je dan stoppen, dan weet je: ik heb het geprobeerd en het ook écht geprobeerd.

• Je zegt dat je moeder bang bleek voor je emoties. Wat deed dit met jou? Heb je hiervan een les uit getrokken die je meeneemt in de opvoeding met jouw kinderen?

Ik denk wel dat ik heel veel heel anders aanpak dan dat mijn moeder dat deed ja. Juist het gevoel stimuleer ik bij mijn kinderen. Gevoel is namelijk een zeer belangrijke pijler in je leven, misschien wel de belangrijkste…

Mijn kinderen zijn allebei heel gevoelig en ik leer ze dat het nu vaak lastig is, maar uiteindelijk een hele mooie eigenschap en dat ze daar later veel plezier van zullen hebben. Ik zie wel dat het soms niet makkelijk is, maar ik denk wel dat het fijn is dat ik hen hierin begrijp, en niet veroordeel.

• Toen je moeder ooit zei dat je ‘zoveel met je zelf bezig bent’, en jij antwoordde met: inderdaad, wie doet het dan?, omvatte je wat mij betreft precies de kern van het begrip zelfliefde. Zie jij dat zelf ook zo?

Ja misschien wel. Ik vond en vind dit nog steeds en voed mijn kinderen daar ook mee op. Zorg goed voor jezelf, een ander weet tenslotte niet wat jij nodig hebt en wat ‘goed’ voor jou is. Jij bent de enige die de hele dag en je hele leven met jou samen is, begrijp je?

• Ja, dat begrijp ik zeker. Met de boodschap dat je goed voor jezelf moet zorgen, omdat je zelf het beste weet wat jij nodig hebt, raak je wat mij betreft de schot in de roos. Is dat ook de boodschap die je nu aan de jongere versie van jou zou geven?

Mijn boodschap aan mijn jongere ik, zou aan de ene kant zijn dat ze/ik niet zo onzeker hoeft te zijn. Tegelijkertijd weet ik dat door die onzekerheid, ik een weg heb afgelegd die me sterker en meer bij mezelf heeft gebracht dus tja…da’s een lastige.

Misschien dat het sowieso goed is wat ik doe, wat ik ook doe.

• Je boek Te lijf, dat je schreef met Medina Schuurman, gaat over de kunst van het mooi ouder worden. Hierin delen jij en Medina tips hoe je de overgang zo goed mogelijk kunt ondersteunen. Wat is de kernboodschap die jullie mee willen geven aan vrouwen?

De overgang is geen ondergang maar een –natuurlijke- fase in een vrouwenleven waar nu nog te veel taboes op zitten. Als je deze fase aangrijpt en dingen die daar op je pad komen kan oplossen, aanpassen, veranderen, wat er maar boven komt…dan kan dit een hele mooie en interessante fase zijn. Op naar die mooie tweede helft die voor ons vrouwen nog hopelijk heel lang kan zijn. Dus wil je die dan niet zo leuk, gezond, mooi en sprankelend mogelijk laten zijn? Ik wel!!

‘Onze angst is altijd gebaseerd op iets uit je verleden, wat je al hebt meegemaakt en het is aan jou om het de volgende keer misschien wel heel anders te doen.’

• Sta jij nu als vijftigplusser ook sprankelend in het leven?

Jazeker. Er valt zoveel last van je schouders af bij het ouder worden. De onrust van erbij willen horen, scoren. Ik geniet al veel vaker van het leven in zijn eenvoud. De stilte, met mezelf zijn. Ik ben een blij mens, en geniet meer van mijn kennis en levenswijsheid dan toen ik veertig was.

• In drie jaar tijd verloor je naast Antonie, ook jouw beide ouders. Heb je lessen geleerd over rouwen?

Op dat moment doe je het gewoon, je moet door, althans zo voelde dat. Ik had twee kinderen en wilde dat ze een fijn leven zouden hebben en daardoor zette ik -deels onbewust – mijn eigen verdriet soms aan de kant. En je merkt ook dat verdriet zich aandient, wanneer je het aan kunt. Mondjesmaat. en daar heb ik ook altijd op vertrouwd. Nog steeds ‘heel’ ik, en verwerk ik de dood van mijn ouders. Die van Antonie was natuurlijk zo intens en zo heftig, dat had zeg maar voorrang. Maar ook met hem ga ik nog steeds door alle fases van loslaten heen. Pijn en verdriet blijft, maar het wordt zachter. Echt waar.

• Je bent nooit boos geweest dat Antonie een einde aan zijn leven gemaakt heeft, omdat onder woede namelijk altijd verdriet schuilt, zeg je. Ik vind dat een prachtige weerspiegeling van jou als mens. Een blijk van empathie, vergeving en het vermogen het bredere plaatje te zien. Heb je tips voor mensen die dit niet goed kunnen, en lang in boosheid en/of frustratie hangen?

Ik denk dat mensen die in boosheid blijven hangen bang zijn voor wat daar onder zit: verdriet, angst, onzekerheid, en vragen als: ‘kan ik het wel alleen’, ‘wie ben ik nog?’ Maar ieder mens is sterker dan hij of zij vaak zelf denkt. Mijn theorie voor mijzelf is altijd: blijkbaar kan ik dit aan, anders maak ik het niet mee. En dat wil niet zeggen dat ik nooit in paniek ben (geweest), maar soms hielp het dat ik dan even terugkeek en dacht: oh ik doe het al een tijdje alleen, dus ik ben maar trots in plaats van bang voor de toekomst. Eigenlijk is dat ook iets heel geks, want hoe weet je nou wat er morgen gaat gebeuren? Onze angst is altijd gebaseerd op iets uit je verleden, wat je al hebt meegemaakt en het is aan jou om het de volgende keer misschien wel heel anders te doen.

 

Isa & Antonie

• Mooi gezegd. Is bovenstaand advies om niet in angst te leven, ook jouw levensfilosofie?

Ik sta zo in het leven: we zijn allemaal verbonden met elkaar; de mens, de natuur…dus als je ‘lief’ bent voor de ander, respectvol, en ieder laat leven zoals hij of zij wil leven, dan kunnen we het volgens mij heel fijn met elkaar hebben. En veel van elkaar leren. Samen zijn we namelijk het grote geheel, en van dat idee word ik altijd blij van. Je hoeft het niet allemaal alleen te doen.

Zorg wel eerst goed voor jezelf – dat is niet egoïstisch – en dán voor de ander. Let maar eens op wat een verschil je dan maakt. Leven en laten leven. En kijk om je heen, er is zo veel moois tussen alle ellende, je moet het alleen wel wíllen zien.

Isa en beste vriendin Medina (Schuurman)

 

 

 

 

Leave a Reply

You have to agree to the comment policy.