HSP, Mind, Persoonlijk, Spiritueel

Het verband tussen HSP en trauma’s

© Pixabay

Als je een beetje bekend bent met het begrip HSP, weet je dat hooggevoelige mensen veel waarnemen en hun antennes altijd aan staan. Ze zijn diegenen die alle details feilloos oppikken. Degenen die sfeer nauw aanvoelen en die dwars door je ziel heen lijken te kijken. Omdat zij enorm gevoelig zijn voor pijn van anderen, zijn zij vaak de meest belaste personen uit gezinnen. Er woekeren dan ook vaak ongemerkt trauma’s bij hen. Chronische traumatisering ligt om die reden vaak ten grondslag aan overbelaste HSP’ers.

Een hoogsensitief persoon vangt gemakkelijk storing op. Hun energieveld is groot en te open. Ook hebben ze een extreem gevoelig zenuwstelsel. Ze zijn grenzeloos en hun antennes zijn als klein kind vaak gericht op het leed van de ouders. Dit kan bij zo’n persoon chronische traumatisering in de hand werken, omdat deze al vanaf kleins af aan (over)belast is.

Als jij een chronisch overprikkelde HSP’er bent, is het belangrijk om te achterhalen of je veel onveiligheid ervaart door je hooggevoeligheid, in het verleden leeft en de gebeurtenissen van vroeger nog een negatief effect hebben op hoe je nu in het leven staat.

Opvoeding

De opvoeding speelt een grote rol bij HSP’ers. Deze is namelijk de voorbereiding op de wereld. Een kind zal heel alert zijn als het thuis niet veilig voelt. En niet veilig voelen kan diverse oorzaken hebben. Denk daarbij niet alleen aan letterlijk onveilige situaties; zoals mishandeling, misbruik of een ouder met alcoholisme. Te weinig liefde voelen of het er-niet-bij-horen gevoel voelt namelijk ook onveilig, omdat je als kind afhankelijk bent van de bescherming van thuis.

HSP’ers die in min of meer onveilige gezinssituaties hebben verkeerd, zullen later onbekende impulsen dan ook snel als bedreigend ervaren. Krijg je namelijk als kind voor je gevoel niet voldoende aandacht of bescherming, dan ervaar je al jong veel spanning of stress en angst. Je hele leven zal je dan blijven aftasten in je omgeving om te kijken of deze wel veilig voelt.

Door een onbeschermd gevoel kunnen HSP’ers moeilijk bij zichzelf blijven. Ze vinden het daardoor bijvoorbeeld lastig grenzen te stellen en raken sneller overprikkeld. Ze hebben zich eigenlijk getraind om overgevoelig te worden, altijd op scherp te staan en altijd alles en iedereen continue in de gaten houden. Dit om onveiligheid van veraf aan te zien komen. De persoon in kwestie is dan gericht op onveiligheid, om zo een fictief veilige omgeving voor henzelf te creëren. Eigenlijk is dat dus een paradox. Juist door steeds onveiligheid op te sporen, trek je onveiligheid aan. En leef je in angst voor eventuele angst. Niet voor niets kampen hoogsensitieve personen dan ook met een angst- en/of paniekstoornis of destructief gedrag.

Begaafde kind

In het boek Het drama van het begaafde kind van Alice Miller heeft de schrijfster het ook over het belaste kind uit families, namelijk het begaafde kind. Ze legt uit dat veel volwassenen nog steeds leven als een kwetsbaar en afhankelijk kind. Je leeft zo, zonder het in de gaten te hebben, voor een groot deel in het verleden.

In haar boek vertelt ze dat het een fantasie is om de wereld als kind te willen redden, of ouder te spelen voor je ouders. Begaafde kinderen kunnen soms, omdat ze gemakkelijk sferen aanvoelen die niet van hen zijn, gericht zijn op het volbrengen van taken en verantwoordelijkheid te nemen voor de ander. Dit kan zelfs door onstuimig gedrag te vertonen, om zo de ouders af te leiden van hun eigen trauma’s. Zo raken ze het ware contact met zichzelf kwijt, piekeren meer dan goed is en raken volledig uit balans met alle gevolgen van dien. Dat is het drama van het begaafde kind. Het kind dat altijd leeft in angst.

Het hoogbegaafde kind is te vergelijken met het hoogsensitieve kind, schrijft expert hooggevoeligheid Marian den Beuken in Nieuwetijdskind Magazine. ‘Juist omdat HSP’ers enorm gevoelig zijn voor het leed van anderen, zijn zij automatisch ook de meest belaste personen van heel het familiesysteem, vindt Van den Beuken. Als er langdurig spanningen thuis zijn over wat dan ook, heeft een hoogsensitief kind al gauw de neiging de ouders te gaan helpen. Dit kan door te spiegelen en daardoor opstandig gedrag te vertonen of de ouders willen helpen en troosten. Wat het kind ook doet, het krijgt het zwaar omdat het kind veel verantwoordelijkheid op zich neemt en niet voluit kind kan zijn.’

Nog lastiger wordt het als een gezinslid verbonden is met een onverwerkt trauma van een ander gezinslid. Dit kunnen trauma’s zijn die generatie op generatie worden doorgegeven. Trauma’s worden in de familie geërfd en het gevoelige kind draagt dit jaren later nog met zich mee. Later zal het zich afvragen wat het toch fout doet en/of destructief gedrag gaan vertonen.

Overgevoelig

Veel hoogsensitieve personen krijgen pas in de loop van hun volwassen tijd inzicht in hoe zij in elkaar steken en dat hun jeugd er veel mee te maken heeft. Vaak als ze al enorm overbelast zijn en alles teveel is. Veel HSP’ers die in een voor hen onveilige thuissituaties hebben verkeerd, staan als volwassene op scherp en hun filters werken nauwelijks meer. Ieder beetje stress of tegenslag is te veel voor ze en ze ervaren weinig levensenergie of lust.

En dat is voor een HSP’er lastig. Het geeft aan dat men dan overgevoelig is geworden. Om die reden kan een HSP’er zich enorm onbegrepen voelen, terwijl diegene niet weet dat er veel blokkades in hen aanwezig zijn. Je bent dan hoogsensitief en overgevoelig. Daarom ervaar je je hoogsensitviteit als last en niet als gave. Als je overgevoeligheid verdwijnt, kom je in je kracht te staan en ben je enkel nog hoogsensitief, wat juist in je voordeel kan werken.

Als jij veel last ervaart van je hoge mate van gevoeligheid, dan is er een moment geweest waarop jij besloot dat je omgeving gevaarlijk was en niet veilig. Je hebt dan besloten dat je alles in de gaten moet houden om controle uit te oefenen. Die beslissing, met welke oorzaak dan ook, is de oorzaak van jouw overgevoeligheid.

Spiegelen

Iedereen gaat anders om met problemen in het gezin. Niet iedereen in hetzelfde gezin ondervindt onveiligheid in hetzelfde gezin. De ene persoon is nou eenmaal kwetsbaar en de ander heeft de neiging om alles als een spons op te zuigen.

De andere persoon sluit zich hiervoor als baby al af en gaat zijn eigen gang. Daarom heeft een HSP’er sneller trauma’s dan een niet-hsp’er. Dit kan dus ook net zo goed één van de ouders zijn, die zelf ook hooggevoelig is. Daarom is het nog lastiger dit op te sporen. Want als het kind zichtbaar opstandig gedrag vertoont, ten gevolge van een gespiegeld trauma van een van de ouders, wijzen de hoofden al snel de andere kant uit. Terwijl dat kind eigenlijk alleen maar attendeert op onverwerkte emoties en situaties en de getraumatiseerde spiegelt! Hoe mooi is dat. Dat is dan ook een gave die bijna alle HSP’ers hebben.

Spiegelen kan door vervelend gedrag, door te troosten, rake dingen te zeggen, of steeds op pijnlijke punten te wijzen. Als het kind daarvoor wordt gecorrigeerd, voelt het zich al gauw afgewezen. Deze persoon snapt dan niet dat er onverwerkt verdriet is en dat niet naar boven gehaald mag worden. Het is voor een HSP’er nauwelijks te begrijpen dat onderhuids leed niet wordt opgelost. Het constant aanwezig zijn van die pijn, voelt veel vervelender voor zo’n kind. Het voelt dan ook onrechtvaardig dat niet iedereen leed wil of kan oplossen. Om die reden kan het kind zich erg alleen voelen, onbegrepen of niet gehoord voelen. Hun veilige basis valt zo weg en dat heeft vaak grote invloed op de rest van hun leven.

Trauma’s

Veel HSP’ers zijn in hun volwassen jaren overbelast, doordat ze hun gevoeligheid hebben getraind. Doordat ze in hun jeugd vervelende dingen hebben opgepikt zijn ze overbelast en daardoor alert voor alles wat onveilig kan zijn. Het onderliggende probleem hierbij is dat trauma’s niet altijd extern hoeven te zijn, en daardoor lang niet altijd gezien worden. Vaak liggen trauma’s in de directe leefomgeving van vroeger. HSP’ers weten niet beter dat er ook andere leefomstandigheden waren en vragen zich af wat ze nu toch verkeerd doen. Hierdoor voelen ze zich snel onveilig en gaan ze van alles zoeken om zich veilig te voelen. Bevestiging van buitenaf zoeken, afsluiten voor alles, of veiligheid zoeken in verslavingen.

Wanneer een HSP’er grote onveiligheid ervaart, kan deze persoon chronisch overbelast raken en onder constante stress blijven staan. Wanneer deze emotionele blokkades niet worden aangepakt, ben je de rest van je leven gedeeltelijk beperkt. Een trauma is hier dan aan te wijzen door langdurig blootstaan aan overbelasting van het kwetsbare zenuwstelsel door heftige prikkels van grovere aard, langdurige negativiteit en stemmingen, stress en onbegrip. Natuurlijk kunnen er ook gruwelijke gebeurtenissen gebeurd zijn, waardoor de persoon in kwestie nog meer trauma’s heeft. De diagnose posttraumatische stressstoornis is om die reden vaak verweven met hooggevoeligheid.

Deze omstandigheden zorgen voor zoveel klachten, en dit kan dan weer gegooid worden op overgevoeligheid. Terwijl in het lichaam van het hoogsensitieve kind nog steeds van alles opgeslagen ligt. Iemand leeft dan in het verleden en kan niet bij zijn kern komen. Dit kan destructieve gevolgen hebben zoals angststoornissen, depressiviteit, concentratieproblemen of ziektes. Dan wordt er misschien een stoornis-label opgeplakt en blijft deze persoon zich altijd onveilig voelen. Het is dus ontzettend belangrijk dat alle lagen worden weggehaald om te kijken waar de onveiligheid vandaan komt.

Acceptatie

Als je erachter komt dat je veel in het verleden leeft en HSP-gerelateerde trauma’s hebt, is dat vaak erg pijnlijk en lastig. Het is soms moeilijk te verteren dat als je misschien in een ander gezin zonder bagage geboren was, waarin HSP werd erkend, je misschien minder vanuit huis uit overbelast was geraakt. Maar bedenk ook dat je ouders (meestal) het beste met je voor hebben en zelf niet altijd alles kunnen begrijpen. Daardoor moet je goed jouw grenzen leren aangeven en ruimte innemen als je dat nodig hebt.

Je moet in ieder geval niet anderen die getraumatiseerd waren aanwijzen voor jouw leed van vroeger en nu. Zij hebben zelf ook niet om die trauma’s gevraagd. Veel gezinnen kennen leed en trauma’s. Ik ken er genoeg. De HSP’er heeft alleen zowel het na- als het voordeel dit leed op te pikken en te laten zien aan de getraumatiseerden. Eigenlijk heel mooi, maar het is aan de omgeving of ze er iets mee willen doen. Vaak kunnen ze of willen ze dit niet, en ja dat doet pijn en voelt als een grote afwijzing voor de HSP’er.

Terwijl jij wel beter weet. Recht dan je rug en ga vooruit. Ik denk dat er veel mensen zijn zoals jij en in zo’n gezinssituatie zijn opgegroeid. Denk alleen maar al aan diegene van wie je zijn of haar trauma’s met je meedraagt. Diegene heeft dat ook zo ervaren, alleen heeft nooit achterhaald waar zijn pijn vandaan kwam. Waarschijnlijk heeft diegene zich afgesloten voor de pijn en leeft misschien nog steeds gevangen in angst.

Als jij je ook in zo’n situatie bevindt, mag je de gebeurtenissen gaan accepteren. Het voelt misschien heel onrechtvaardig dat jou dit is overkomen. Dat je door leed van anderen zelf elke dag meer in angst leeft. Toch doe je dat nu zelf. Je mag koorden gaan doorknippen en breken met je verleden. Dit kan onder andere door middel van visualisatie (in een ander artikel hierover meer).

Genezen

Het verleden kan niet veranderd worden. En sommige mensen kan je niet ontwijken, maar wel de energie die je aan hen geeft of zij aan jou. Een trauma veroorzaakt, zoals eerder vermeld, blokkades in het gehele energieveld. Dit kan beperkend zijn voor de rest van je leven. Aan jou de taak die wonden te likken en te helen door liefdevol met jezelf om te gaan. Je kan wel mensen vergeven door te denken dat niemand met opzet is geboren om jou pijn te doen. Vaak hebben ze zelf nog veel meer pijn en last. Denk dat ze onkundig handelen en visualiseer dat je in liefde je omdraait van hen. Je kan dan alsnog wel met ze omgaan in het echte leven, alleen zij zitten niet meer in je energieveld.

De trauma’s, de geblokkeerde delen in je energieveld, kan je dan gaan oplossen. Plaats ze in een ander daglicht. Herzie je gedachten en oude emoties zo worden opgelost. Ze zorgen er namelijk voor dat je verleden in stand gehouden wordt. Zonde. Je moet die emoties verwerken en gedachten leren om te buigen. Dit mag stapje voor stapje. Je kan niet zomaar een knop omzetten en iedereen vergeven. Dat voelt ook niet goed, alsof je nee zegt tegen jezelf en alsnog diegene die jou zo gekwetst hebben, gelijk geeft. Dus blijf je misschien boos en verdrietig, omdat je in je gelijk wil blijven staan. Logisch, maar niet de beste oplossing. Want als je de ander loslaat, laat je ook jezelf los.

Denk: Niet iedereen hoeft me te begrijpen, ik heb gelijk voor mezelf. Ze kunnen dat misschien niet of het is te pijnlijk. Dat accepteer ik om zelf gelukkig te worden. Zo wordt de herinnering aan vroeger langzaam bij beetje anders, en ervaar je misschien nog wel de gebeurtenissen maar ze doen niet meer zo pijn. En dat heelt in alle lagen van je bewustzijn.

EMDR-therapie kan hierbij helpen, of een paragnost of coach. Zelf heb ik ook veel baat bij plant-medicijnen, zoals de kambo-kikker. Maar ik moet wel weten wat ik precies wil loslaten, welke gedachtegang ik moet volgen. Je moet wel bewust je gedachtegang leren te herzien. Dit kan een bevrijdend effect hebben en je op die manier genezen. Zo kan je eindelijk jezelf zijn, zonder goedkeuring van anderen.

Als je ook klaar bent met boos zijn of je bang te voelen dan kan je ermee aan de slag. Voor mij is het ook nog een reis. Hierover schrijven doet mij pijn en het steekt me. Maar juist deze blokkade behoeft licht. Laten we samen volledig genezen en in liefde en licht leven.

Bronnen

Indra T. Preiss, HSP’ ers en Familieopstellingen, in De Cocon, nieuwsbrief van de vereniging voor hooggevoelige Personen, jaarg. 2 nr. 11 okt 2006

Jackelien Cerrone, Het verleden veranderen, inspiratiemail Leven in Licht praktijk.

Marian van den Beuken, hooggevoeligheid en trauma, uit het Nieuwetijdskind Magazine.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4 thoughts on “Het verband tussen HSP en trauma’s

  1. Hallo Suze,

    Eigenlijk kan ik met woorden niet eens goed omschrijven wat er in mij omgaat, tranen rollen over mijn wangen, dit kind was/ben ik. Aan alle jonge mensen die dit lezen en herkennen zou ik uit willen schreeuwen, doe er wat mee, zoek hulp en wacht er geen dag langer mee. Ik ben bijna 60, heb er het geld en de energie niet meer voor, maar jullie hebben nog een heel leven voor je, laat zich dat niet afspelen tussen 4 muren omdat je altijd in angst leeft. Creëer de veiligheid, die je als kind niet heb kunnen/mogen ervaren en leef voluit. Hoe verdrietig het ook eigenlijk is, ik heb genoten van jouw blog Suze, nu, na 60 jaar, weet ik wat ik gemist heb en waarom ik altijd in angst leef. Geweldig dat jij hier andere mensen mee kan helpen,mensen als jij kleuren het leven wat mooier. ❤️

  2. Ha Suze,

    Helaas zeer herkenbaar dit verhaal. Ik sta nog steeds op standje ‘overleven’ en ‘onveilig’ door vroeger. EMDR therapie en coaching heb ik beiden gedaan, dat haalde wel wat ‘zwaarte’ van de gebeurtenissen af. Maar ik zou het wel fijn vinden als ik overdag wat meer energie had en niet constant overweldigd word door alle prikkels van buitenaf. Heb je nog een tip over hoe ik mij beter kan leren afsluiten voor andermans emoties?

    Groetjes,

    Willy

    1. Hoi Willy!

      Dankje voor je bericht. Nee,niet 1 specifieke tip helaas. Was het maar zo’n feest! Houd mijn site goed in de gaten zal ik zeggen (abonneer hier: https://www.specificfeeds.com/suzedijkstra). Als je contact met me wil opnemen, kan dat via het contactformulier zodat we kunnen kijken of ik je ergens bij kan helpen.

      Hoor het wel 🙂

      Gr,

      Suze

Leave a Reply

You have to agree to the comment policy.