HSP, Mind

Deze 5 feiten ken je nog niet over HSP

“HSP’ers kunnen júíst onderprikkeld raken.”

HSP kreeg jaren alleen aanzien in de alternatieve sector. Vroeger werd hoogsensitiviteit namelijk enkel gekoppeld aan hippies. Het abstracte discours om het begrip heen, deed het imago van het begrip ook niet veel goeds. Ondertussen probeerde het reguliere circuit de kinderen te labelen met een stoornis, zodat ze in ieder geval een erkenning kregen van het ‘anders zijn’. Gelukkig wordt HSP steeds meer (h)erkend! Maar toch blijft het voor sommigen een abstract begrip. Om die reden is er altijd nog onbegrip over deze eigenschap. Zonde en nergens voor nodig! Daarom wil ik je er zoveel mogelijk over informeren, of je zelf nou de eigenschap hebt of niet.

Al eerder schreef ik over de vooroordelen van HSP. En bij dezen benoem ik 5 feiten die jij vast nog niet kent over HSP!

1. HSP wordt sinds 1996 erkend

Het lijkt alsof HSP’ers als paddestoelen uit de grond schieten. Maar de term is al in 1996 geïntroduceerd, door de Amerikaanse psychotherapeut Dr Elaine Aron. En dus niet pas sinds de afgelopen jaren.

Dat een HSP’er anno nu meer opvalt, komt doordat hoogsensitiviteit bij personen eerder opgemerkt wordt. De maatschappij is steeds gehaaster geworden en mensen ervaren steeds meer prestatiedruk. De HSP’ers krijgen daardoor eerder te maken met burn-outs, depressies en angst, want zij zijn daar niet voor ‘gemaakt’.

Ook mogen we nu bijvoorbeeld meer keuzes maken dan ooit (jeej, vrijheid!). Maar tegelijkertijd betekent dat ook meer stress voor de gevoelige sprietjes. HSP’ers vinden keuzes maken namelijk in het algemeen vrij lastig. Het valt nu dus eerder op als je hoogsensitief bent dan vroeger, en dit wordt ook steeds meer erkent door psychiaters.

2. HSP’ers hebben prikkels nodig

Je weet nu vast wel dat HSP’ers snel overprikkeld raken, dat is namelijk één van de bekendste symptomen van hooggevoeligheid. Maar het feit dat ze sneller overprikkeld kunnen raken, betekent niet automatisch dat ze alle prikkels maar uit de weg moeten (en willen) gaan. De wereld bestaat nou eenmaal uit prikkels en het daarvoor afsluiten kent ook zeker negatieve kanten. Mensen (en dus ook HSP’ers) kunnen júíst onderprikkeld raken, wanneer ze te weinig stimuli ervaren in hun leven. En bij HSP’ers gebeurt dit vaak wanneer diegene te lang is blootgesteld aan teveel stimulus.

Hoe dat komt? Het brein van een HSP’er werkt vaak heel snel, ze verwerken zo alles razendsnel, maar dit betekent automatisch ook meer kans op error. Hierdoor worden burn-outs, depressies en angststoornissen sneller in verband gebracht met HSP. Als je overprikkeld bent als HSP’er, door dat je je bijvoorbeeld niet goed kunt afsluiten of te veel hebt gedaan, dan ga je automatisch op zoek naar veel minder stimulus. Maar daar schuilt juist het gevaar. Automatisch denken veel overbelaste HSP’ers dat ze zich aan zo weinig mogelijk sensaties moeten blootstellen. Dat zijn ook de bekende ups en downs bij HSP. Dit kan wellicht gelden voor een periode om tot rust te komen na een intense periode, maar daarna heb je toch echt weer stimulatie nodig. Denk maar als je een hele dag niets doet, dit kan soms heel ellendig voelen. Zoek daarom voor de gulden middenweg. 

Onderprikkeling is een vorm van zelfdestructie. Want in plaats van nieuwe doelen te maken, het comfortabele te moeten vervangen voor het nieuwe, kiezen sommigen er voor om te blijven in de welbekende comfortzone. Dat werkt destructief, omdat je zo geen stimulans krijgt en dus niet blij wordt. Ze blijven een beetje hangen tussen het oude en het nieuwe en weten daar niet goed uit te komen.

Nieuwe positieve prikkels heb je dus hard nodig, ook als hoogsensitief persoon! Deze stimuleren je namelijk voor uitdaging, routine en genoeg vernieuwing. En dat heb je nodig voor een leven zonder depressies en angst! Een juiste balans hierin vinden is dus heel essentieel. Als HSP’er is het daarom noodzakelijk bewust te worden van de momenten waarop je door de hoeveelheid van (zowel interne als externe) prikkels overspoeld wordt. Zo leer je te doseren en een goede balans te vinden tussen teveel en te weinig.

3. Niet alle HSP’ers ondervinden last van hun eigenschap!

Ja, het kan écht. Hoogsensitivteit en je totaal uitgeleefd, gekwetst, moedeloos en zwaar te voelen hoeft écht niet hand in hand te gaan. Gebeurt wel vaak, maar het hoeft niet. En daarom loont het zo, als HSP’er, om je eigenschap goed te leren (h)erkennen en ermee om te leren gaan.  

Je hebt hoogsensitiviteit en hooggevoeligheid. Deze twee begrippen zijn verwant aan elkaar, maar toch nét iets anders. Hooggevoeligheid is de term die alledaags wordt gebruikt als vertaling van HSP, maar eigenlijk is dat niet helemaal correct. Hoogsensitiviteit is de officiële correcte term (ook ik gebruik ze ook wel eens door elkaar).

Zie hoogbewustzijn als je einddoel. Daaruit vloeit hoogsensitiviteit, ofwel je brein verwerkt veel meer dan niet-HSP’ers. En dan heb je nog traptree 3 hooggevoeligheid. Het betekent dat je gevoelig bent geworden door je sensitiviteit. En veel HSP’ers zijn zelfs overgevoelig (ook niet-HSP’ers). Deze (over)gevoeligheid geeft veel last. Dat is vaak ook het eerste stadium waarin je jezelf leert herkennen als een HSP’er.

Als je bewust bent van je HSP, met prikkels leert om te gaan, leert te aarden en goed bij jezelf kan blijven (dit kan jaren duren), dan hoef je dus absoluut geen ‘last’ te hebben van je HSP! Dan is het zelfs een voordeel om bijvoorbeeld zeer empathisch, verbonden, krachtig, bewust, authentiek, intuïtief, creatief en hulpvaardig te zijn. Wie wil dat nou niet? Hieronder worden de termen nog eens uitgelegd (0.37) door Professor Elke van Hoof.

© Psychologie Magazine

4. HSP’ers zijn vaak dienstbaar en zachtaardig

Als hoogsensitieve personen zich in het nauw gedreven voelen, kunnen ze wel eens fel uit de hoek komen. Maar bijna iedere HSP’er is van karakter toch echt dienstbaar en zachtaardig. Ze voelen zich namelijk van nature al één met de wereld en haar bewoners. Hierdoor zijn ze empathisch en leven ze erg mee. Het leed van de ander staat gelijk aan hun eigen leed (de kunst is het om het niet over te nemen). Hierdoor werken HSP’ers vaak in de zorg, met dieren of met mensen. In de Westerse wereld waarin het individualisme centraal staat, zijn HSP’ers dus ontzettend van belang.

Sommige hoogsensitieve mensen zitten alleen erg in hun schulp, gedragen zich nors, agressief, apathisch of verlegen. Dit kan komen doordat ze zich niet begrepen voelen, vroeger weinig liefde hebben gekend of zichzelf niet begrijpen. Veel HSP’ers hebben daardoor ook trauma’s. Als je jezelf herkent als een zachtaardig HSP’er, maar dit bijvoorbeeld door onbegrip moeilijk vindt om te uiten, leer dan jezelf op één te zetten en je eigen veiligheid te creëren. Vanuit die basis kan je echt geven, zonder jezelf daarbij te vergeten (hier komt een apart artikel over).

5. HSP’ers kunnen tegelijkertijd introvert en extravert zijn.

En daarom kunnen ze heel druk zijn, de éne grap na de andere maken, maar het toch heel vervelend vinden om bekeken te worden. Of heel aanwezig zijn op een verjaardag en dan zich afzonderen voor een paar dagen. Tja, het kost immers energie om zo te zijn. Zijn ze nep dan? Nee, zeker niet. Ze geven zich vaak honderd procent, omdat ze niet goed kunnen doseren en dat kent ook een keerzijde. Veel HSP’ers genieten van ‘ sociaal zijn’, maar vinden het ook hierin lastig om bij zichzelf te blijven, waardoor het dus veel energie kan kosten.

Ook kan het voor HSP’ers als een verplichting voelen om zich (extreem) sociaal te gedragen. Ze willen sfeer maken, en voelen ongemak van anderen feilloos aan. Met bijvoorbeeld veel humor en/of druk gedrag leiden ze dan de boel af. Dit komt omdat HSP’ers hulpvaardig willen zijn. En daarbij kunnen ze dus volledig over hun eigen grens gaan, iets wat ze zelf niet altijd goed aanvoelen. Ze zijn immers vaak bezig met de mensen om hen heen, en vergeten daarbij vaak zichzelf. 

Anderzijds kan een HSP ook prima de persoon zijn die de hele avond niets zegt, dankzij de overweldiging van prikkels bijvoorbeeld. Of omdat ze te bewust zijn van zichzelf en alles wat ze doen en zeggen onder de loep nemen. En door die druk bezwijken ze dan. Of ze genieten simpelweg om de kat uit de boom te kijken. Dit is dus vaak die introverte kant. Maar als ze dus ergens zijn en de prikkels goed (h)erkennen, kan dat dus weer vólledig omslaan.

HSP’ers kunnen dus tegelijkertijd extra- als introvert zijn. Voor mij erg herkenbaar. Mensen in mijn omgeving, zullen mij omschrijven als een redelijk druk en gezellig persoon. Terwijl ik in de auto en thuis heel rustig ben, en vroeger altijd de kat uit de boom keek. Een druk persoon ben ik ook zeker, vooral als ik veel prikkels ervaar (en die kan ik dus fijn vinden). Ik ben vaak genoeg een hond genoemd, die door leuke prikkels steeds doller wordt. Gezellig, maar de batterij gaat zo wel snel op. Gelukkig heb ik, met de jaren mee, een veel betere balans hierin gevonden. Hierdoor geef ik niet meer zomaar al mijn energie weg en dim ik mezelf meer. Ook leerde ik tijdens een avond momentjes te pakken voor mijzelf, zodat gebruikte energie ook meteen weer aangevuld kan worden. Dus ik hoef minder vaak in de oplader dan vroeger. En weet ik nu sneller wat van mij is en van de ander, zodat ik meer de focus op mijzelf kan houden.

Ik hoef niet alles in een keer te geven, is een goede mantra hiervoor ;). Al blijft het lastig om te doseren, als je ergens bent waar compleet nieuwe prikkels zijn. In de natuur zijn met iemand vind ik dan ook veel fijner voor mijn energielevel, dan om met een groep mensen in een druk restaurant te zijn bijvoorbeeld! Al kan ik daar erg van genieten, dus we blijven oefenen… 😉

Heb je nog een aanvulling op dit lijstje? Vul deze dan onder dit bericht in :).

Liefs!

Bronnen (aangevuld met mijn visie):
Elaine Aron – Hoogsensitieve personen. Hoe blijf je overeind als de wereld je overweldigt.
Elke van Hoof – Interview & filmpje Psychologie Magazine.

Foto © Unsplash

4 thoughts on “Deze 5 feiten ken je nog niet over HSP

  1. Heel interessant! Goed geschreven, ik ben zelf aan het leren om beter met mijn hsp om te gaan, en jouw blog is heel helpend 🙂 Ik vind het knap van je dat je ermee hebt leren omgaan!

    1. Hoi Sanne! Dankjewel voor je lieve bericht. Ik moet er wel mee omgaan, de confrontatie niet aangaan is niet mogelijk en zo wordt alles alleen maar een stuk lastiger dan nodig is. Maar geloof me daar kom ik wel vandaan. Nu pas durf ik te vertrouwen, meer los te laten en gewoon sh*t te voelen.

      Ik hoop dat je jouw pad ook bewandelt, in het begin desnoods met je handen voor je ogen :D. Alles is een les en blokkades behoeven liefde en licht. Ook al voelen sommige donkere plekken zo naar..ze willen alleen gevoeld worden. De lessen die je eruit trekt komen zo vanzelf. Liefs Suze

  2. Jeetje… Ik herken weer zoooo veel…. Het is zo fijn om je te herkennen in een ander, dan weet je dat je niet “gek” of “verkeerd” bent. Dank je voor je openheid!

    1. Dankjewel!! Fijn dat je jezelf hierin herkent, ik ook echt 🙂 We zijn allemaal gekkies, maar wel hele leuke! Hehe Liefs Suze

Leave a Reply

You have to agree to the comment policy.